Lubiąż to jedno z najważniejszych miejsc na historycznej mapie Dolnego Śląska, nierozerwalnie związane z dziejami Piastów Śląskich i rozwojem osadnictwa cysterskiego. 8 października 2026 roku Wołowska Biblioteka zaplanowała wyjątkowy wyjazd edukacyjny do pocysterskiego zespołu pałacowo-klasztornego w Lubiążu, realizowany w ramach projektu „Piastowski Wołów – odkrywanie historii miejsca”.
Wyjazd do Lubiąża został przygotowany jako szczególna forma poznawania historii ziemi wołowskiej. Zamiast tradycyjnego zwiedzania monumentalnego zespołu klasztornego zaplanowano trasę tematyczną poświęconą Piastom Śląskim, średniowiecznym początkom opactwa oraz jego związkom z Wołowem i okolicznymi miejscowościami.
Celem wydarzenia było ukazanie Lubiąża nie tylko jako jednego z najcenniejszych zabytków architektury Dolnego Śląska, ale przede wszystkim jako miejsca, którego dzieje stanowią ważny rozdział historii naszego regionu.
Historia klasztoru w Lubiążu sięga XII wieku i wiąże się z działalnością księcia Bolesława I Wysokiego, jednego z najważniejszych przedstawicieli śląskiej linii Piastów.
To właśnie z jego inicjatywy w 1163 roku rozpoczęła się historia fundacji cysterskiej w Lubiążu, a w 1175 roku książę wystawił dokument fundacyjny dla klasztoru.
Przybycie cystersów miało ogromne znaczenie dla rozwoju gospodarczego, społecznego i kulturowego regionu. Zakonnicy wprowadzali nowe metody gospodarowania, rozwijali rolnictwo, organizowali życie gospodarcze i przyczyniali się do przemian osadniczych na Śląsku.
Z biegiem stuleci klasztor stał się jednym z najważniejszych ośrodków religijnych i kulturalnych regionu, a jego architektura odzwierciedlała kolejne etapy historycznego rozwoju.
Dzisiejszy monumentalny zespół pałacowo-klasztorny, kojarzony przede wszystkim z barokową architekturą, kryje w sobie znacznie starszą, średniowieczną historię.
Szczególnym założeniem wyjazdu było zwrócenie uwagi na historyczne związki Lubiąża z Wołowem i ziemią wołowską.
Choć obie miejscowości rozwijały się w odmiennych okolicznościach, ich dzieje łączy wspólne dziedzictwo Piastów Śląskich oraz wielowiekowe przemiany polityczne, społeczne i gospodarcze regionu.
Przygotowana trasa edukacyjna miała przybliżyć uczestnikom postacie fundatorów opactwa, historię cystersów, średniowieczne początki klasztoru oraz przemiany architektoniczne całego założenia.
Ważnym elementem było również ukazanie, jak historia wielkiego ośrodka klasztornego wpisuje się w szerszą opowieść o rozwoju ziemi wołowskiej.
Wyjazd do Lubiąża stanowił część programu edukacyjnego projektu „Piastowski Wołów – odkrywanie historii miejsca”.
Jednym z głównych założeń przedsięwzięcia jest popularyzowanie lokalnej historii poprzez bezpośredni kontakt z miejscami, w których rozgrywały się ważne wydarzenia z przeszłości regionu.
Tak rozumiana edukacja historyczna pozwala wyjść poza tradycyjne opracowania i publikacje. Daje możliwość poznawania przeszłości poprzez zabytki, architekturę i przestrzeń, która do dziś przechowuje ślady minionych epok.
Lubiąż, ze względu na swoje znaczenie historyczne oraz związki z Piastami Śląskimi, zajmuje w tej opowieści miejsce szczególne.
Wyjazd edukacyjny zaplanowano na czwartek, 8 października 2026 roku, według następującego harmonogramu:
Udział w wydarzeniu był bezpłatny. Ze względu na ograniczoną liczbę miejsc obowiązywały wcześniejsze zapisy w Wołowskiej Bibliotece.
Historia Wołowa nie kończy się na granicach miasta. Jest częścią znacznie szerszej opowieści o Piastach Śląskich, klasztorach, średniowiecznych księstwach oraz ludziach, którzy przez stulecia kształtowali krajobraz naszego regionu.
Wyjazd do Lubiąża został pomyślany jako kolejny krok w odkrywaniu tej wspólnej przeszłości i ukazywaniu historycznych związków między miejscami, które dziś stanowią ważną część dziedzictwa ziemi wołowskiej.
Poznając historię Lubiąża, odkrywamy również historię Wołowa i naszego regionu.
Projekt „Piastowski Wołów – odkrywanie historii miejsca” dofinansowany ze środków Muzeum Historii Polski w Warszawie w ramach programu „Patriotyzm Jutra”.
